Nisa-34: “Erkeklerin mallarından harcadıkları ve Allah’ın onların bazısını bazısına üstün tuttuğu şeyler sebebiyle erkekler kadınlara istinaden gözeticidir. İyi kadınlarsa gönülden bağlı, Allah’ın kendilerini koruduğu ile her mahremlerini koruyanlardır. Asiliğinden endişe ettiğiniz kadınlara öğüt verin, yatakta yalnız bırakın ve onları ayırın. Eğer size uyarlarsa onların aleyhine bir yol aramayın. Kuşkusuz Allah Yücedir ve Büyüktür.”
Ayetin, kadın ve erkek hakkında kısa bir giriş yaptıktan sonra zina hariç olmak üzere, problemli karı-koca ilişkisini düzenlediğini anlarız.
Bu konunun muhkem ayeti ise Ahzab-28. ayettir. Tüm anlamalarımızı bu ayeti merkeze koyarak anlamamız savrulmalara engel olacaktır.
Problemli evliliklerin çözümünde Allah’ın 3 emri bildirilmektedir.
Emirler, etkisi kademeli olarak artan tavsiyeler şeklindedir;
1) Konuşmak ve öğüt vermek mantık olarak da ilk yapılması gerekendir.
2) Sonraki üst kademe yatakları ayırmaktır.
Ayette kullanılan (ه ج ر) kökünün anlamı; birisiyle arkadaşlık veya aşk ilişkisini kesmek; onu bırakmak, terk etmek, ondan ayrılmak; onunla konuşmayı veya görüşmeyi kesmek anlamlarına sahiptir.
Kelime, ayette yatakta birlikte kullanıldığından; tavsiye edilen yatakları ayırmaktır, kadını evden çıkarıp göndermek değil. Ancak kadının fuhşu söz konusuysa evden ayırmaya izin vardır. Ayeti;
Talak-1: “…Apaçık fuhuş (fahişeten) yapmadıkça onları evlerinden çıkarmayın; onlar da çıkmasınlar…”
Fakat bu yatakları ayırmak süresiz de değildir.
Eğer erkek, karısına yaklaşmamak üzere yemin etmişse bu ayrılık aşağıdaki ayet gereği üzere en fazla 4 aydır;
Bakara-226: “Kadınlarına yaklaşmamaya yemin eden kimseler için 4 ay bekleme süresi vardır. Eğer bu yeminlerinden dönerlerse; doğrusu Allah, Çok Bağışlayandır, Rahmeti Kesintisizdir.”
Kadın ilk iki tedbir sonucunda evliliğinde yaşanan problemin ve sonuçlarının ciddiyetini idrak etmişse sorun kalmayacaktır fakat kadın geçimsiz olmakta ısrar ederse son tedbir sürecine girilir.
3) Onları ayırmaksa, “boşamak” yani boşanma sürecini başlatmaktır
Talak-4. ayette boşanma öncesi iddet süreleri belirlenmiştir.
Boşanma öncesi kadına verilen İddet süreleri;
- Önceden adet olupta adetten kesilen kadınlar için 3 aydır.
- Hiç adet olmamış kadınlar (Amenore) için de 3 aydır.
- Hamile kadınlar için, doğuma kadardır.
Talak-2. ayet gereği; Bu iddet sürelerinin sonucunda ya erkek evliliğine devam eder ya da adil 2 şahit eşliğinde eşinden ayrılır (ف ر ق). 2 adil şahitle yapılan ayrılma, boşanmadır.
Bu süreler hem nesebin sağlığı hem de problemlerin çözümü adına çiftlere vakit tanınan sürelerdir.
Bu süreler belirtilmemiş olsaydı eğer; yatakları ayırma süresi de iddet süresi de erkeğin iradesine kalacak, gerçekleşecek boşanma uzayacak ve hayatını yeniden düzenleyip kurmak isteyen kadın için ayrı bir eziyet konusu daha olacaktı.
Nisa-35. ayet gereği kadın ve erkek tarafından heyet oluşturmak; 34. ayet sonrası değil, 34. ayeti içinde alınacak tedbirlerdendir.
Kadın, ilk iki tedbir sonucunda evliliğinde yaşanan problemin ve sonuçlarının ciddiyetini idrak etmişse sorun kalmayacaktır fakat kadın geçimsizliğinde ısrar ederse son tedbir; darabe yani boşanmadır.
Ayetteki “darabe” dövmek değil, boşanmaktır. Buna delillerimiz;
Ahzab-28:“Ey nebi! Eşlerine söyle: “Eğer siz dünya hayatını ve süsünü istiyorsanız, gelin size umetti (geçimlik) vereyim ve güzel bir boşama ile sizi boşayayım (س ر ح).”
Geçimsizlik halinde Kur’an dövmeyi değil;
Nisa-34. ayet gereği “konuşmayı, yatakları ayırmayı” veya “ bırakmayı(boşanmayı)” önerir.
Nisa-34. ayetteki yalın halde kullanılan darabe (ض ر ب) fiili, “boşanmak” anlamlarına gelir.
Ahzab-28. ayetteki (س ر ح) kökünden türeme (سَرَاح) kelimesi ise, eşini boşamak demektir.
Kur’an kendini tefsir eden bir kitaptır. bu nedenle (ض ر ب) ile (سَرَاح) boşanmak anlamındadır.
3 ayeti birlikte okuduğumuzda;
- Talak-2. ayetteki (ف ر ق),
- Nisa-34. ayetteki (ض ر ب),
- Ahzab-28. ve Bakara-229. ayetteki (س ر ح),
köklerinden türeyen kelimeler, konu evlilik problemleri olduğunda son çare olan boşanma anlamını kazanır.
Zaten erkek eşinden memnun değil ve tahammül edemeyeceği bir evlilik yaşamı varsa son çözüm; Allah’ın emirlerinden olan sulh yolu ve güzellikle evliliğini bitirmesi en akılcı ve olması gerekendir.
“Kuran fıtrata uygun emir ve yasaklar vaaz eder.” demişsiniz. Çok doğru sayın yılmaz.
Allah razı olsun, faydalı olmuşsa büyük sevinç benim için.
Emeğiniz için teşekkürler. Türkiye’de Evlenen çiftlerin sayısı 2022 yılında 574 bin 358 oldu, Boşanan çiftlerin sayısı 2022 yılında 180 bin 954 oldu. Oran yaklaşık 1/3. Konu toplum sağlığı ve huzuru bakımından çok önemli. Bu güne kadar konuyu Kuran’a göre işleyenler; İhsan Eliaçık, Sonia Cihangir ve siz oldunuz. Kuran hükümlerine uyulsa herşey daha kolay olacak. Çünkü Kuran fıtrata uygun emir ve yasaklar vaazeder. Selam..