Allah, gökler, yer ve ikisi arasındaki her şeyin Rabbi olduğunu açıkladığı gibi, insanların yaratılmış farklı nesnelere tapınmalarına reddiye olarak ayrıca her doğan ve batan şeyin de Rabbi olduğunu da vurgular.
Konu ile ilgili ayetlerin yanlış anlaşılmasındaki neden; kıraat farkıdır.
Aşağıda bahsedeceğim ayetlerde yer alan meşrik(مَشْرِقِ) ve mağrib(مَغْرِبِ) olarak okunan isimler; ismi mekan olarak değerlendirilerek coğrafi yön olan doğu ve batı olarak çevrilmiştir.
Oysa onlar; (ش ر ق) ile (غ ر ب) fiillerinden türeme if’al bablarındaki formlarının ismi meful formları yani nesne olarak tanımladığımız formlarıdır.
Yazılışları aynı ama okunuşları farklıdır. Bu durumda okunuşları; meşrik(مَشْرِقِ) değil مُشْرَق(müşrak) ve mağrib(مَغْرِبِ) değil muğrab(مُغْرَب) olur.
O halde anlam da; doğu ve batı değil, “doğan” ve “batan” olur.
Şimdi ilgili ayetlere bakalım;
Rahman-5: Güneş ve ay bir hesap iledir.
Rahman-17: Allah, 2 doğanın ve 2 batanın Rabbidir.
Mearic-40-41: Hayır! Her doğan ve her batanın Rabbine yemin ederim..
Bakara-177: Takva, yüzlerinizi doğanlara ve batanlara çevirmeniz değildir. Fakat takva; kişinin Allah’a, ahiret gününe, meleklere, Kitaba ve nebilere inanması; yakınlara, yetimlere, yoksullara, yolda kalmışa, isteyenlere ve kölelere sevdiği maldan vermesi; namaz kılması, zekat vermesidir. Antlaşma yaptığı zaman anlaşmalarını yerine getirenler; fakirlikte, hastalıkta ve savaş zamanlarında sabredenler işte onlar sadık kimselerdir. İşte onlar sakınanlardır.
Rahman-5. Ayette Allah; güneş ve aydan bahsederek güneş ve ayın, bir hesaba göre olduğunu söyleyerek, yaratılmış olduklarını vurgulayıp Rahman-17. onların da Rabbi olduğunu net beyan etmiştir.
İnsanların geçmiş dönemlerde sapkın inanışları arasında ay ve güneşe tapınmaları bilindiği gibi, bu meseleye İbrahim nebi üzerinden de değinilmiştir.
Aşağıda gördüğünüz Enam-76-77-78. ayetlerde de İbrahim nebinin; gezegenlerin, ay ve güneşin görünmesi ile kaybolmasından bahsetmesi ise konuyla son derece ilgilidir. Okuyalım;
